Piloersema (of Hamsterborg) in Den Ham

Piloersema, een vreemde naam. De herkomst is onduidelijk. Van de familie Pylosum of Pijloetsem die we in de 14e eeuw tegenkomen? We weten het niet. Uniek is dat de combinatie borg-boerderij hier nog intact is. De vereniging van vrienden van de Hamsterborg beheert de boerderij. Het borggedeelte is nu in gebruik als hotel-restaurant.

In het terrein is zuidoostelijk van het gebouw een verhoging zichtbaar. Onderzoek heeft uitgewezen dat daar een omgracht steenhuis heeft gestaan. Dat is afgebroken en volgens een gevelsteen is in 1633 het huidige gebouw neergezet, deels met stenen van het oude steenhuis. Opdrachtgever Johan de Mepsche koos partij tegen Spanje. Hij week uit naar Duitsland en de borg liep door de oorlog schade op.

Resten van het verleden van de borg zien we terug in de grachten, singels en sommige gedeelten van het gebouw.

Er waren heerlijke rechten verbonden aan de borg, zoals de zwanendrift. Dat was het recht van een heer om zwanen te houden. De vondst van een zwanenhalsband in de gracht met het wapen van de Mepsche is daarvan een zichtbaar bewijs. Na 1699 werden de rechten verkocht en werd de borg een “gewone” boerderij.

Opvallend zijn twee gevelstenen, waarvan één de eerste steenlegging vermeld in 1633.