De borgenkaart van Theodorus Beckeringh

Theodorus Beckeringh (1712-1790), van beroep advocaat, is vooral bekend geworden door zijn kaart van Stad en Lande met op de kaartrand tekeningen van 24 borgen en landhuizen. Op deze website zijn een aantal van Beckeringh’s tekeningen terug te vinden (Starkenborgh, Hanckemaborg en Verhildersum).

In 2016 verscheen een mooi verzorgd boek “De atlas van Beckeringh” met als ondertitel het Groninger landschap in de 18e eeuw. Daarin wordt beschreven hoe Beckeringh vanaf 1748 kaarten tekent en uiteindelijk in 1781 een kaart laat drukken met financiële steun van de overheid. Een dergelijke subsidie is ongebruikelijk voor die tijd, blijkbaar was er wel behoefte aan een kaart. Ondanks deze steun raakt hij door zijn cartografische activiteiten in grote geldelijke problemen die hem noodzaken bezittingen te verkopen.

Beckeringh trok de provincie door, lopend, per koets en trekschuit. Overal maakte hij zijn schetsen. Het is niet duidelijk hoe hij precies te werk ging. Bij de trekvaarten kon hij gebruikmaken van de palen die er om de 100 roeden (= 411 meter) stonden, zoals de huidige hectometerpaaltjes langs de snelwegen. Verder zal hij een peilkompas hebben gebruikt. Kerktorens dienden als oriëntatiepunt. Of hij ook een stappenteller heeft gebruikt is onzeker.

De kaarten (en schetsen) van Beckeringh bevinden zich in de Groninger Archieven en in het Groninger Museum. “Dankzij zijn kaart zijn we goed geïnformeerd over het Groninger landschap () en niet te vergeten over de 24 borgen afgebeeld op de kaartrand” (p.81).

(bron: De atlas van Beckeringh)